ཀོ་ཕི་སི་ཊིག་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་རིམ་གྱི་དབྱེ་ཞིབ།

ཀོ་ཕི་སྡོང་པོ་འདི་ སྟབས་བདེ་བའི་ཀོ་ཕི་ཐོན་སྐྱེད་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ད་རེས་ནངས་པའི་མགྱོགས་དྲགས་-གི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་-འཐུང་ནི་གི་རང་བཞིན་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན། བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་ནང་ལུ་ རྒྱུ་ཆ་ངོ་མ་ཚུ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི་དང་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ནི་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ནི་ སྐམ་བཏང་ནི་ དེ་ལས་ ཐུམ་སྒྲིལ་འབད་ནི་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ གོ་རིམ་ལེ་ཤ་ཅིག་རང་ ཚུདཔ་ཨིན་མས། གོམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ མཐའ་མའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་དང་ བྲོ་བ་ངེས་གཏན་བཟོ་ཐབས་ལུ་ དམ་དམ་སྦེ་ ཚད་འཛིན་འབད་དགོཔ་ཨིན།

1. རྒྱུ་ཆ་སྔོན་པོ་གྲ་སྒྲིག་དང་ཞིབ་བཤེར།

ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་ཚུ་གི་ རྒྱུ་ཆ་ངོ་མ་འདི་ ཀོ་ཕི་སོན་ཚུ་ཨིནམ་ད་ དེ་གི་སྤུས་ཚད་འདི་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་མཇུག་བསྡུ་མི་གི་ བྲོ་བ་དང་ དྲི་བཟང་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན། བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་འདི་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་-ཀོ་ཕི་སྲནམ་ཚུ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ བར་མཚམས་- ལས་ གནགཔོ་- བརྡུངས་ཡོད་པའི་ Arabica ཡང་ན་ Robusta སྲནམ་ཚུ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་ བྲོ་བ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ འདྲ་མཉམ་ཐོབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འགོ་བཙུགསཔ་ཨིན། སྲནམ་འདི་ཚུ་ བཙོག་པ་ ཆག་ཆགཔ་སྦེ་ཡོད་མི་ དེ་ལས་ མ་དགོ་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ བཏོན་བཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ དམ་དམ་སྦེ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ཞིནམ་ལས་ དྲི་བཟང་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ བརྡུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། བརྡུང་བའི་ཚད་གཞི་ (དཔེར་ན་ འོད་མདངས་དང་ བར་མ་ ཡང་ན་ གནགཔོ་) འདི་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཐག་བཅདཔ་ཨིན། གནགཔོ་-བརྡུངས་པའི་ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་ཚུ་ལུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཁ་ཚ་དང་ ཀ་ར་མེལ་གྱི་དྲི་མ་ཤུགས་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ འོད་མདངས་-བརྡུངས་པའི་ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་ཚུ་ལུ་ ཤིང་འབྲས་ཀྱི་སྐྱུར་རྫས་དང་ མེ་ཏོག་གི་དྲན་ཐོ་ཚུ་ མང་སུ་སྦེ་བཞགཔ་ཨིན།

ད་རུང་ ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ བཱའི་ནར་(མཱལ་ཊོསི་སི་རབ་དང་ ཚོད་བསྲེ་གི་མར་ཁུ་ ཡང་ན་ འོ་མའི་ཕྱེ་བཟུམ་ཚུ་) ཁ་སྐོང་བཀོད་དགོཔ་ཨིན། ཐོན་སྐྱེད་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ ཉོ་སྤྱོད་འབད་མི་ཚུ་གི་བྲོ་བ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གྲུབ་ཐབས་ལུ་ གུ་རམ་དང་ ཆུམ་གྱི་ཐུམ་སྒྲིལ་ ཡང་ན་ བྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ ཁ་སྐོང་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།

2. བསྲེས་སྦྱོར་དང་བརྡུང་བ།

གསལ་སྟོན་འབད་ཡོད་པའི་ ཀོ་ཕི་སོན་ཚུ་ བཟོ་ཐངས་དང་འཁྲིལ་ ཁ་སྐོང་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ བརྡུང་ནིའི་བྱ་རིམ་ནང་ འཛུལ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བརྡུང་ནི་གི་ཕྲ་མོ་འདི་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། འདི་ཡང་ ཧ་ཅང་གིས་ རྩུབ་དྲགས་སྦེ་འབད་བ་ཅིན་ ཐོན་ཁུངས་ལངམ་སྦེ་མེདཔ་མ་ཚད་ བྲོཝ་ཡང་ ཉམས་འགྱོ་ནི་ཨིནམ་དང་ ཕྲ་དྲགས་སྦེ་འབད་བ་ཅིན་ ཆང་བཟོ་བའི་སྐབས་ལུ་ སྙིགས་མ་ཚད་ལས་བརྒལ་འགྱོ་འོང་། སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་ཚུ་ བར་མཚམས་-ལས་-ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བརྡུང་ཞིནམ་ལས་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཞུ་ཚུགསཔ་ཨིན།

སླ་བསྲེ་འབད་བའི་སྐབས་ བཱའི་ནར་དང་ ཀོ་ཕི་ཕྱེ་འདི་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་དགོཔ་ལས་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ ཡང་ན་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་ བཞུ་མ་བཅུག་པར་ བཞག་དགོཔ་ཨིན། བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ཐིག་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་ནི་ལུ་ མགྱོགས་ཚད་མཐོ་བའི་-བླུགས་འཕྲུལ་ཡང་ན་ རླུང་རྒྱུན་སླ་བསྲེ་འཕྲུལ་རིག་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།

3. བཟོ་སྦྱོར་གྱི་བྱ་རིམ།

ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་ཚུ་ བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ བསིལ་དྲོད་དང་ ཚ་དྲོད་བཏང་ཐངས་གཉིས་ཨིན་པས།

1.Cold pressing: བསྲེས་སྦྱོར་བྱས་པའི་ཀོ་ཕི་ཕྱེ་དང་བིན་ཌར་ཚུ་ བཟོ་རྣམ་གཏན་འཁེལ་ཅིག་ནང་ བཟོ་རྣམ་བརྒྱུད་དེ་ བཙུགས་དགོཔ་ཨིན། ཐབས་ལམ་འདི་ཚ་དྲོད་-ཚོར་ཤུགས་ཅན་གྱི་ཁ་སྐོང་མེད་པའི་ཀོ་ཕི་སྡོང་པོ་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ལས་ བྲོ་བ་ངོ་མ་འདི་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཉམས་སྲུང་འབད་ཚུགས།

2.Hot Pressing: བིན་ཌར་འདི་ དྲོད་བཏང་ཐོག་ལས་ མཉེན་དྲགས་བཟོཝ་ཨིན། (སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ༦༠-༨༠ ཌི་གི་རི་ ) གནོན་ཤུགས་མཐོ་བའི་འོག་ལུ་ དབྱིབས་མ་བཟོ་བའི་ཧེ་མ། འདི་བཟུམ་གྱི་བྱ་རིམ་འདི་གིས་ ཀོ་ཕི་གི་ཐགཔ་གི་སྒྲིང་སྒྲིང་འདི་ ཡར་དྲག་བཏངམ་ཨིན་རུང་ ཀོ་ཕི་གི་དྲི་བཟང་ཚུ་ འཕུར་འགྱོ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་ལུ་ དྲོད་ཚད་འདི་ ཚད་འཛིན་འབད་དགོཔ་ཨིན།

བཟོ་ཡོད་པའི་ ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་ཚུ་ བཟོ་བཀོད་བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ནི་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་བའི་སྐབས་ ཆག་མ་བཅུག་ནིའི་དོན་ལུ་ ཧེ་མ་ལས་ སྐམ་དགོཔ་དང་ ཡང་ན་ བསིལ་དྲགས་བཟོ་དགོཔ་ཨིན་པས།

4. སྐམ་པ།

སྐམ་ནི་འདི་ ཀོ་ཕི་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་གོ་རིམ་ཅིག་ཨིནམ་ད་ འདི་ཡང་ རློན་གཤེར་མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ བང་སྒྲོམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཡར་སེང་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ཀོ་ཕི་བཟོ་བའི་སྐབས་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཞུ་འགྱོ་ནི་ལུ་ དམིགས་གཏད་བསྐྱེདཔ་ཨིན་མས། སྤྱིར་བཏང་སྐམ་ཐབས་ཚུ་ཡང་།

• རླུང་ཚ་པོ་སྐམ་བཏང་ནི། ཐབས་ལམ་འདི་གིས་ དུས་ཡུན་རིངམོ་འགོརཝ་ཨིན་རུང་ ནུས་ཤུགས་ཉུང་སུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།

• བར་སྟོང་གྱང་སྐམ་བཟོ་ནི་: མཐོ་བའི་-ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ལས་ ཐབས་ལམ་འདི་གིས་ བྲོ་བ་མངམ་བཞག་ནིའི་དོན་ལུ་ དྲོད་ཚད་དམའ་བའི་-ཆུ་མེདཔ་བཟོ་ནི་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་རུང་ གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།

• མའི་ཀོ་རོ་ཝེབ་སྐམ་བཏང་ནི། མགྱོགས་དྲགས་དང་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ རློན་གཤེར་བཏོན་བཏངམ་ཨིན་རུང་ ས་གནས་ཀྱི་ཚ་དྲོད་ཆེ་དྲགས་ལས་ བཀག་ཐབས་ལུ་ ཚད་འཛིན་གཏན་གཏན་དགོཔ་ཨིན།

སྐམ་པའི་ཀོ་ཕི་གི་ཐུམ་སྒྲིལ་ཚུ་གི་རློན་གཤེར་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ བརྒྱ་ཆ་༣ལས་༥གི་བར་ན་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ བརྡུང་བརྡུངམ་དང་ གསོག་འཇོག་བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཞག་ཚུགས།

5. ཐུམ་སྒྲིལ་དང་སྤུས་ཚད་ཞིབ་བཤེར།

སྐམ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཀོ་ཕི་གི་ཐུམ་སྒྲིལ་ཚུ་ བཙོག་རླུང་དང་ རློན་གཤེར་ དེ་ལས་ དྲི་མ་ཚུ་ མ་འཐོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ཐུམ་སྒྲིལ་འབད་དགོཔ་ཨིན་པས། སྤྱིར་བཏང་གི་ཐུམ་སྒྲིལ་གདམ་ཁ་ཚུ་ཡང་།

• ཤེལ་གྱི་ཤོག་བུའི་བསྡོམས་རྩིས་ཁུག་མ་ཚུ་ སྲོག་རླུང་དང་འོད་བཀག་སྟེ་ བང་སྒྲོམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་རྒྱ་སྐྱེད་འབདཝ་ཨིན།

• ཐུམ་སྒྲིལ་ཆུང་ཀུ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་: འབག་བཏུབ་པའི་དོན་ལུ་སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་དང་ ལག་ལེན་པའི་ཉམས་མྱོང་ཡར་དྲག་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ རྐྱང་པའི་-ཞབས་ཏོག་བཞེས་སྒོ་འབདཝ་ཨིན།

• དམ་སྦྱིས་ཡང་ན་ སྒམ་ཚུ་ ཁྱིམ་ནང་ ཡང་ན་ ཡིག་ཚང་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལུ་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན། desiccant དགོཔ་ཨིན།

ཐུམ་སྒྲིལ་མ་འབད་བའི་ཧེ་མ་ སྤུས་ཚད་བརྟག་དཔྱད་དམ་དམ་འབད་དགོཔ་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ མཐོང་སྣང་བརྟག་དཔྱད་ ༼སེར་ཁ་དང་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བའི་དོན་ལུ་༽ རློན་གཤེར་བརྟག་དཔྱད་ བཞུ་ཚད་བརྟག་དཔྱད་ དེ་ལས་ བྲོ་བ་བརྟག་དཔྱད་འབད་དེ་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཚུ་ ངེས་གཏན་བཟོ་དགོཔ་ཨིན།

ཀོ་ཕི་གི་སྡོང་པོ་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་ནང་ ཀོ་ཕི་བརྡུང་ནི་དང་ ཟ་འཐུང་བཟོ་རིག་ དེ་ལས་ རྒྱུ་ཆའི་ཚན་རིག་ཚུ་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱུ་ཆ་གདམ་ཁ་ལས་ མཐའ་དཔྱད་ཐུམ་སྒྲིལ་ཚུན་ཚོད་ གནས་རིམ་ག་རའི་ནང་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ ཚད་འཛིན་འབད་དགོཔ་ཨིན། སྟབས་བདེ་བའི་ཀོ་ཕི་ལུ་ ཉོ་སྤྱོད་འབད་མི་ཚུ་གི་དགོས་མཁོ་ཡར་སེང་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་ཚུ་ དུས་རྒྱུན་དུ་ ཡར་དྲག་བཏང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མ་འོངས་པ་ལུ་ སྐམ་བཏང་ནི་གི་འཕྲུལ་རིག་དང་ བྲོཝ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་མི་འདི་གིས་ ཀོ་ཕི་གི་ཐགསཔ་གི་སྤུས་ཚད་དང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོ་འགྲན་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་རང་ ཡར་དྲག་བཏང་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས།